# De materialiteit bepalen

> Een materialiteitsmodule aanmaken en de stappen doorlopen tot de overall materialiteit, uitvoeringsmaterialiteit en duidelijk triviale grens, met memorandum.

- Te vinden in AIRA: Projecten › project openen › Audit › Materialiteit › Nieuwe module
- Benodigd recht: geen; iedere gebruiker van AIRA kan dit.
- Licentiemodule: Materialiteit. Zonder deze module staat het onderdeel grijs met een slotje.
- Bron: https://help.aira.jlfintech.nl/audit/materialiteit-bepalen
- Laatst bijgewerkt: 16-10-2026

Beantwoordt de vragen:
- Hoe bepaal ik de materialiteit in AIRA?
- Hoe maak ik een nieuwe materialiteitsmodule aan?
- Hoe kies ik de benchmark voor de materialiteit?
- Waarom is de knop Opslaan en verder grijs?
- Hoe exporteer ik het materialiteitsmemorandum?
- Hoe herzie ik de materialiteit tijdens de controle?
- Hoe markeer ik de materialiteit als definitief?
- Hoe verwijder ik een materialiteitsmodule?

Een materialiteitsbepaling maak je in een materialiteitsmodule op het project. Je doorloopt de stappen van links naar rechts; elke stap sluit je af met **Opslaan en verder**. AIRA bewaart je keuzes en onderbouwingen bij elke stap. Wat de module is, staat in [De module Materialiteit](https://help.aira.jlfintech.nl/audit/materialiteit.md).

Hiervoor heb je bewerkrechten op het project nodig. Met **Alleen bekijken** kun je de modules openen en het memorandum exporteren, maar niets aanmaken of wijzigen.

## Een module aanmaken

1. Ga in het menu naar **Projecten** en open het project.
2. Klik in de pijler **Audit** op de tegel **Materialiteit**.
3. Klik op **Nieuwe module**.
4. Vul bij **Label** een naam in, bijvoorbeeld *Materialiteit Jaarrekening 2025*.
5. Kies bij **Type** **Planningsmaterialiteit** of **Materialiteit aanvang controle**.
6. Klik op **Aanmaken**. De module opent bij de eerste stap.

Een bestaande module open je door erop te klikken in de lijst **Materialiteitsmodules**.

## Stap Configuratie

1. Controleer **Label / benaming** en **Type materialiteitsbepaling**.
2. Vul het **Boekjaar** en de **Einddatum boekjaar** in. AIRA zet bij een nieuwe module het lopende kalenderjaar klaar; pas dit aan als het project over een ander boekjaar gaat.
3. Vink **Groepscontrole (NV COS 600 van toepassing)** aan als het om een groep gaat. Zie [Groepsmaterialiteit bepalen](https://help.aira.jlfintech.nl/audit/groepsmaterialiteit.md).
4. Vul bij **Onderbouwing configuratiekeuzes** je toelichting in.
5. Klik op **Opslaan en verder**.

## Stap Benchmarkbepaling

Deze stap heeft vijf onderdelen, als tabbladen bovenaan:

1. **1a. Typologie**: kies het **Type entiteit**, de **Primaire activiteiten** en de **Levenscyclus**, vink zo nodig **Activagedreven entiteit** aan en vul de **Toelichting typologie** in.
2. **1b. Stakeholdersanalyse**: alle stakeholders staan er standaard in. Kies per stakeholder de **Betrokkenheid**, vink de geschikte benchmarks aan en vul een toelichting in. Verwijder stakeholders die niet van toepassing zijn met het prullenbakje.
3. **1c. Kwalitatieve factoren**: vink de factoren aan die van toepassing zijn en licht ze toe.
4. **1d. Volatiliteitsanalyse**: vul per benchmark de bedragen van het boekjaar en de drie jaren ervoor in. AIRA tekent de ontwikkeling in het **Volatiliteitsoverzicht**. Beantwoord **Is de benchmark stabiel over de afgelopen jaren?**, vink zo nodig **Normalisatie van de benchmark nodig** aan en vul de **Toelichting volatiliteitsanalyse** in.
5. **1e. Benchmarkkeuze**: kies de benchmark. Bij elke benchmark staat de toegestane range, bijvoorbeeld 0,5% tot 3,0% bij **Omzet**. Vul de **Onderbouwing benchmarkkeuze** in.
6. Klik op **Opslaan en verder**. De knop werkt pas als de onderbouwing van de benchmarkkeuze is ingevuld.

## Stap Benchmark

1. AIRA heeft op basis van de mapping in de Auditfile Analyser al grootboekrekeningen geselecteerd die bij de gekozen benchmark horen. Bovenaan zie je het **Berekend benchmarkbedrag** en het aantal geselecteerde rekeningen.
2. Klik een rekening aan of uit om hem toe te voegen of weg te halen. Zoek met het zoekveld op rekeningnummer of omschrijving.
3. Gebruik zo nodig **Alles selecteren**, **Alles deselecteren** of **Reset** (terug naar de voorzet van AIRA).
4. Vul de **Onderbouwing selectie** in.
5. Klik op **Opslaan en verder**. Er moet minstens één rekening geselecteerd zijn.

## Stap Bepalen overall materialiteit

1. Bovenaan staan de benchmark, het benchmarkbedrag, de **Toegestane range** en de uitkomst.
2. Kies bij elke kwalitatieve factor een optie. Elke optie is **Verhogend**, **Verlagend** of **Neutraal**; achter **Kwalitatieve factoren** telt AIRA hoeveel er verhogend en verlagend zijn. Met het i-icoon lees je aanvullende informatie.
3. Kies met de schuif of het invoerveld het **Gekozen percentage**, binnen de toegestane range.
4. Vul de **Onderbouwing percentagekeuze** in.
5. Klik op **Opslaan en verder**.

## Stap Bepalen uitvoeringsmaterialiteit

1. Kies weer per kwalitatieve factor een optie.
2. Kies het **Gekozen percentage van overall materialiteit**, tussen 50% en 90%.
3. Vul de **Onderbouwing percentagekeuze** in en klik op **Opslaan en verder**.

## Stap Bepalen duidelijk triviale grens

1. Kies per kwalitatieve factor een optie.
2. Kies het percentage: **0%**, **3%**, **5%** of **10%** van de overall materialiteit.
3. Vul de **Onderbouwing percentagekeuze** in en klik op **Opslaan en verder**.

## Stap Samenvatting

De **Samenvatting materialiteitsbepaling** toont de **Materialiteitsniveaus** met hun berekening, eventuele herzieningen en de laatste vijf wijzigingen uit de **Audit trail**. Zijn nog niet alle stappen voltooid, dan zie je *Nog niet alle stappen zijn voltooid.*

1. Controleer de uitkomst.
2. Klik op **Markeer als definitief**. De module krijgt de status **Definitief**.
3. Klik op **Exporteer memorandum**. Het memorandum wordt als Word-bestand gedownload.

## De materialiteit herzien

Komt er tijdens de controle nieuwe informatie die tot een andere materialiteit zou hebben geleid, dan leg je een herziening vast. Dat kan bij een module die definitief of al eerder herzien is.

1. Open de module en ga naar de stap **Samenvatting**.
2. Klik op **Materialiteit herzien**.
3. Beschrijf bij **Aanleiding / nieuwe informatie** wat er veranderd is.
4. Vink aan of de herziening **Heeft gevolgen voor de uitvoeringsmaterialiteit** en of ze **Heeft gevolgen voor aard/timing/omvang van verdere werkzaamheden (par. 13)**, en licht dat toe.
5. Klik op **Herziening vastleggen**.

De module krijgt de status **Herzien**. De vorige bedragen staan onder **Herzieningen tijdens de controle**. Pas daarna de stappen aan die veranderen en klik in de samenvatting opnieuw op **Markeer als definitief**.

## Een module verwijderen

Ga met je muis over de module in de lijst **Materialiteitsmodules**, klik op het prullenbakje en bevestig.

## Veelgestelde vragen

### Waarom is de knop Opslaan en verder grijs?

Er ontbreekt een verplicht veld in de stap. Meestal is dat de onderbouwing (met een rood sterretje), bij de stap **Benchmark** een rekeningselectie, of bij **Configuratie** het label of het boekjaar.

### Hoe exporteer ik het materialiteitsmemorandum?

Open de module, ga naar de stap **Samenvatting** en klik op **Exporteer memorandum**. Je krijgt een Word-bestand.

### Hoe herzie ik de materialiteit tijdens de controle?

Open de module, ga naar **Samenvatting**, klik op **Materialiteit herzien**, vul de aanleiding in en klik op **Herziening vastleggen**. Markeer de module daarna opnieuw als definitief.